10.08.2010

YENİ DÖNEM GAZETESİ-01.08.2010

Kafka Davası



“Doğru yol gergin bir ip boyunca ilerler; yükseğe değil, yerin az üzerine çekilmiştir ip. Üzerinde ilerlemekten çok insanı çelmelemek için çekilmiş gibidir.” Kafka’yla tanışmam bu aforizmayla, taa lise yıllarıma dayanır. O zaman onun puslu havasının “Kafkaesk” olarak adlandırılan kendine özgü bir atmosfer olduğunu bilmezdim. Ama adı ne olursa olsun beni çekip içine alan bir büyüsü vardı bu grimsi havanın.



Sevdiğim yazarların el yazılarını ve çalışma notlarını hep çok merak ederim. Kafka’nın şu, yıllardır orada burada, kasalarda saklanan eserleri ortaya çıksa da artık, onunla ilgili merakımı biraz daha gidersem. Hani şu yaklaşık elli yıl önce mühürlenen ve henüz içinde neler olduğu bilinmeyen el yazmaları. Ölümünden sonra yakması için verdiği eserlerini ( Dava ve Şato) yayımlayarak Kafka’nın “var olmasını” sağlayan arkadaşı Max Brod’a ne kadar teşekkür etsek az. Ancak bir kısım el yazmasının da ortalıkta kalmasına neden olduğu için kızmak da yersiz değil. Nazilerin 1939’da Çekoslovakya’yı işgali sonrasında Brod, sahip olduğu tüm yazıları bavuluna doldurarak İsrail’e kaçtı ve ölümünün ardından bu “mücevherler” sekreteri ve sevgilisi Eva Hoffe’ye kaldı. Onun da iki yıl önce vefat etmesi üzerine Hoffe’nin iki kızı bu paha biçilmez eserlerin yasal sahibi oldu. Ne özel bir miras ama!


Ancak İsrail’in bu eserleri şahıslara bırakmaya hiç niyeti yoktu. İsrail Milli Kütüphanesi yetkilileri bu belgelerin İsrail’e ait olduğunu iddia ederek aileye dava açtı. Gerekçe olarak da kanunlarındaki “her İsraillinin yurtdışından gelen her türlü tarihi belgeyi arşive getirme zorunluluğu” gösterildi. Kafka da Prag’ta doğmuş ve yaşamış, Yahudi bir ailenin çocuğuydu...


Sonuç olarak elli yıldır Zürih ve Tel Aviv’de banka kasalarında mahsur kalan bu çok özel eserler, ışığı görmek için işte bu davanın sonuçlanmasını bekliyor. Hangi tarafın bu değerli eserlere sahip olacağı bilinmez ancak, dava son dönemeçte olduğundan kısa zaman sonra kasalarda nelerin olduğu gün yüzüne çıkacak. İsrail mahkemeleri verdikleri bir kararla kasaların içeriklerinin açıklanacağını ilan etti ve bu karar tüm Kafka severleri ve araştırmacıları bir kez daha heyecanlandırdı. Kütüphane de son açıklamasında “Dr Max Brod’un son bilinen isteğinin nihayet gerçekleşeceğinden dolayı” memnun olduklarını duyurdu.


K afka mirası bu özel mücevherler arasında tamamlanmamış romanı Wedding Preparations in the Country’nin, el yazması bir kısa öykünün, pek çok mektup ve kişisel bilginin olduğu düşünülüyor.


Hadi artık bir karar verin de yıllardır kasalarda saklı Kafkaesk hava edebiyat dünyasına salınsın...